De toekomst telt

23 januari 2014

De rol van het water bij de planning van het Buijtenland van Rhoon…
Dat er sprake is van klimaatverandering, daarover is iedereen het wel eens. En dat het gepaard gaat met zeespiegelstijging en grote pieken in droogte en neerslag, ook dat is bekend. Dat het ook onze delta, van Rijn en Maas, direct aangaat en hoe, daarover zijn al een aantal studies gemaakt. En de overheid weet al langer welke maatregelen mogelijk zijn om de schadelijke gevolgen voor de bevolking in het lage deel van Nederland te beperken, maar het behoudend deel van de bevolking zelf heeft grote moeite dat te accepteren.

Zegen- en Portlandpolder: hoger waterpeil, beperkt de gevolgen van klimaatverandering
Kijk maar naar de plannen voor de twee polders die bij Rhoon tegen de zeedijk langs de Oude Maas liggen, de Zegenpolder en de Portlandpolder. Aanvankelijk was er de oplossing om afsluitbare openingen in de zeedijk te maken, zodat de rivier meer ruimte krijgt. Er zou dan een vloedbos ontstaan binnen die polders, zoals te zien is op enkele plaatsen aan de andere kant van die zeedijk, in Klein Profijt en in delen van de Carnisse Grienden. Dat plan werd verlaten o.a. omdat er veel leidingen van verschillende aard in die polders liggen.
Maar er moet iets gebeuren om het water van de rivier tegen te houden. Dat water is nu en dan niet alleen hoog, maar wordt ook geleidelijk zouter door de zeespiegelstijging, vooral als in de bovenloop droogte heerst. Nu is het volgende plan aangenomen: de waterstand in de polders wordt door waterstaat beheerd en in tijden van overmatige neerslag wordt het water niet meer weggepompt maar gebruikt om tegendruk te geven tegen hoge waterstand aan de buitenkant van de zeedijk en het water wordt vastgehouden voor in droge tijden, tegen zoute kwel. Omdat deze waterhuishouding niet te verenigen is met akkerbouw, kan de bovenlaag, de bouwvoor, afgegraven worden om extra versterking van de zeedijk te leveren. In dit lager gelegen land komen graslanden met kreken.
Het blijkt dat de klimaatverandering en de maatregelen om de gevolgen tegen te gaan, gemakkelijk is uit te leggen aan en goed begrepen wordt door scholieren. Stichting ARK Natuurontwikkeling heeft met steun van het WWF een educatief programma ontwikkeld. Dat werkt! Vooral ook omdat dit plan toegankelijke natuur oplevert waar de kinderen – en ook volwassenen – kunnen struinen

Het belang van schoon, zoet, water: beperkt de gevolgen van de klimaatverandering
De Molenpolder ligt hoger dan de twee voornoemde polders, voor een groot deel op een zandrug. Bovendien ligt die polder niet tegen de zeedijk aan. Daar blijft de akkerbouw bestaan volgens het plan, maar ook daar is niet langer plek voor intensieve landbouw. Net zoals de twee andere polders ligt deze polder ook binnen het plan Buijtenland van Rhoon.
Dit plan is van het begin af, in 2000 al, door de overheid bedacht, niet alleen als natuurcompensatie van de Maasvlakte, maar ook voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid van het groeiende deel van de bevolking dat in de regio werk vindt. Een groene lob in een overigens met woningen en industrie volgebouwd gebied, ter wille van de leefbaarheid van die regio.
Dit plan is van het begin af, in 2000 al, door de overheid bedacht in het kader van het Project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR) – o.a. aanleg Maasvlakte II – ten behoeve van het vergroten van de leefbaarheid in de Rotterdamse regio: een groene lob in een met woningen en industrie volgebouwd gebied, tussen Rhoon en de Oude Maas een natuur- en recreatiegebied met landelijke uitstraling.

De leefbaarheid wordt gediend door schoon, zoet water voor recreatie en verkoeling in tijden van hitte. Die tijden komen er in de toekomst met grote regelmaat. Intensieve landbouw is niet te verenigen met schoon, zoet water, omdat daar de grond met kunstmest en pesticiden moet worden bewerkt. Als de regen die op die grond valt, weggepompt wordt in sloten, vaarten en plassen waar gezwommen en gekanood wordt, dan levert dat water gevaar op voor de volksgezondheid, denk aan blauwalgen.
De akkers in de Molenpolder zullen daarom alleen ecologisch verantwoord mogen worden bewerkt. Niet echt commercieel dus. De behoudende boer ziet hierin geen broodwinning, de creatieve boer weet dat een en ander goed te combineren is met neveninkomsten uit recreatie. De mensen die van de natuur houden, steunen natuurlijk het plan om er oude gewassen te kweken, waar de natuurlijke akkerflora en -fauna terug kunnen komen. Zo zou de Molenpolder een voor Nederland uniek groot stuk natuurakkers kunnen worden, waar men van ver naar toe komt

Het ecologisch verantwoord recreatiegedeelte van het Buijtenland van Rhoon: beperkt de gevolgen van klimaatverandering
De rest, het andere hoger gelegen deel van het plan Buijtenland van Rhoon, dat voor recreatie zal worden gebruikt, kan ook alleen ingericht en onderhouden worden op ecologisch verantwoorde manier, om dezelfde reden: de leefbaarheid van de regio, de gezondheid van de bevolking, het schone water.

Conclusie, voor natuurliefhebbers
Dat daarbij, a.h.w. als een bijkomstigheid, de natuur, alle vlinders, vogels, bijen, vissen, en zoveel meer flora en fauna die hier van nature thuishoren, weer een kans krijgen, maakt het plan Buijtenland van Rhoon voor veel natuurliefhebbers van onschatbare waarde.

 schets_buijtenland

delta

Overgenomen uit:
http://www.deltacommissaris.nl/Images/Samenvatting%20Plan%20van%20Aanpak%20Rijnmond%20-%20Drechtsteden_tcm309-282406.pdf

Verder zie:
www.ark.eu/ark/werk-in-uitvoering/klimaatbuffers/ijsselmonde
‘Zoet tegen zout’ – InnovatieNetwerk – http://www.innovatienetwerk.org/nl/bibliotheek/publicaties/122/Zoettegenzout.html