De inwoners van IJsselmonde hebben natuur hard nodig

Wij, 423.000 inwoners van het eiland IJsselmonde, hebben natuur hard nodig; niet alleen om van te genieten, maar ook voor onze voorraad schoon, zoet water.
Bewoners van kustgebieden over de hele wereld, dus ook wij – bewoners van de delta Nederland – hebben te maken met de gevolgen van het veranderende klimaat. Naast de stijging van de zeespiegel is deze verandering vooral goed merkbaar aan de fikse regenbuien die steeds vaker voorkomen en worden afgewisseld met langdurige periodes van droogte. Kommer en kwel voor de reguliere landbouw, het is óf te nat, óf te droog. Daar komt nog bij dat in die droge tijden de afvoer van het rivierwater laag is. Hierdoor kan het zoute zeewater ver landinwaarts binnendringen, wat verzilting tot gevolg heeft. Vanwege dat hoge zoutgehalte kan dan bij bepaalde inlaatpunten geen rivierwater meer worden ingelaten ten behoeve van de landbouw, zónder schade aan de gewassen.

Groene Jonker 3 - kopieIn tegenstelling tot landbouw verdraagt natuur prima de dynamiek van droogte en overvloedige neerslag. En door zo’n natuurgebied slim in te richten, kan hier bij langdurige regen het overtollige water worden opgeslagen. In tijden van droogte kan dat schone, zoete water weer beschikbaar komen voor allerlei doeleinden, bijvoorbeeld voor landbouw en recreatie. Zo’n natuurgebied functioneert dus als een soort spons.
Deze nieuwe inzichten worden door de overheid meegenomen bij de ontwikkeling van de plannen om Nederland niet alleen veilig, maar ook ‘zoet’ te houden. Er wordt niet alleen nagedacht over traditionele oplossingen, maar er wordt vooral ook gekeken naar toepassingen waarbij gebruik wordt gemaakt van de veerkracht van de natuur om de negatieve gevolgen van klimaatverandering tot een positief effect om te buigen. ‘Ruimte voor de rivier’ is hier een voorbeeld van, net als Klimaatbuffers, projecten waarbij (natuurlijke) berging van zoet regenwater wordt gerealiseerd.

Om verzilting op IJsselmonde in de toekomst de baas te blijven, zal op den duur het zoete water op IJsselmonde moeten komen uit natuurgebieden op IJsselmonde zelf. Het project Klimaatbuffer IJsselmonde speelt hierop in. Een aantal natuurgebiedjes langs de Koedood (Portland) en Zuidpolder (Barendrecht) zijn ingericht als ‘klimaatbuffer’, wat inhoudt dat hier extra ruimte is gemaakt voor de opslag van regenwater in tijden van overvloed.

Ook draagt het project ‘Blauwe Verbinding’ bij aan het leveren van schoon water. Dit is een waterverbinding tussen het Zuiderpark van Rotterdam en de Oude Maas, langs natuurgebieden bij Portland (Koedood) en Barendrecht (Zuidpolder). Voor de Blauwe Verbinding is de inlaat van rivierwater verlegd van de Nieuwe Waterweg (zilt) naar de Oude Maas, in de buurt van Heerjansdam (nog niet zilt). Dit nu nog zoete rivierwater zorgt voor doorspoeling van de singels van Rotterdam en heeft tegelijkertijd als kanoroute een recreatieve functie. Een slimme oplossing, maar voor de lange termijn wel een tijdelijke.

De twee laagste polders in het Buijtenland van Rhoon, de Zegenpolder en de Portlandpolder, kunnen een belangrijke rol spelen in de strijd tegen verzilting op IJsselmonde. Door de omvorming tot natuurgebied kan hier, net als langs de Koedood en in de Zuidpolder, regenwater worden opgevangen en vastgehouden, en beschikbaar komen in tijden van droogte.

Goed voor ons om van die natuur te genieten, en goed voor onze voorraad zoet water!

Links:
Deltaproof 2013/ In vogelvlucht: http://www.youtube.com/watch?v=SldaPCzEDXo
Ruimte voor de Rivier: http://www.youtube.com/embed/XMv3NCoz_1c
Blauwe Verbinding: http://www.rotterdam.nl/blauweverbinding
Klimaatbuffer IJsselmonde: http://www.ark.eu/ark/werk-in-uitvoering/klimaatbuffers/ijsselmonde
Biodiversiteit-Wat is het jou waard? on Vimeo