Dag vogels, dag vlinders, dag bloemen, dag mensen

2 februari 2014

Er blijft maar beroering ontstaan over het Buijtenland. Een klein aantal boeren(dochters) weigert de consequenties te trekken uit een breedgedragen democratisch besluit, dat door de hoogste rechters van ons land is getoetst en in orde bevonden. Intensieve commerciële agrarische activiteiten zijn er niet meer te combineren met de maatschappelijke behoeften van de bevolking van de regio: verantwoordelijke vrijetijdsbesteding in een duurzaam landschap. Zij weigeren hun bedrijfsvoering aan te passen, zij weigeren te vertrekken naar gebieden waar intensieve landbouw wel mogelijk is.

De laatste jaren verdwijnen er in Nederland gemiddeld 4 agrarische bedrijven per dag. In 2012 telde Nederland bijna 69.000 land- en tuinbouwbedrijven; sinds 2000 is dat aantal met 29% afgenomen, maar de totale oppervlakte landbouwgrond is slechts met 7% afgenomen. Landbouw- en veeteeltbedrijven worden nog steeds groter en steeds bedreigender voor hun omgeving door verkeersoverlast, milieu- en bodemvervuiling, geurhinder, gezondheids- en brandrisico’s.
De groei van de wereldbevolking betekent ook een toenemende vraag naar voedsel. En een gegarandeerde inkomensbron voor wie het voedsel produceert. Nederland is – na de VS – de tweede exporteur van vlees, melk en eieren. Achttien procent van onze export is landbouwgerelateerd. Vergelijk de beschikbare ruimte in de USA eens met de 300 km² van Nederland, dan is duidelijk wie er onder het economisch succes van de boeren lijdt: dierenwelzijn, biodiversiteit, het landschap, cultuurhistorische waarden, natuur en milieu, rust en ruimte, bewoners en bezoekers.

Via technologische innovaties en charmeoffensief probeert men het onverzoenlijke te verzoenen. Melkrobots, genetische manipulatie van gewassen en boerderijdieren, precisiebemesting met GPS en drones, kringloop van schadelijke stoffen: het vereist steeds grotere, uniformere en efficiëntere bedrijven. Kleinere bedrijven werpen zich op de z.g. verbrede landbouw: naast voedselproductie nevenactiviteiten als recreatie, zorg, educatie, kinderopvang, natuurbeheer, de verkoop van streekproducten, teelt van oergewassen en vergeten groeten, het opwekken van bio-energie.

Stads- en dorpsbewoners zijn tegenwoordig beter op de hoogte van en kritisch over de voedselproductie. Men beseft, dat in het rijke Westen 1/3e van het voedsel wordt weggegooid, terwijl elders op de wereld ondervoeding heerst. Er zijn toenemende maatschappelijke zorgen over de grenzen van genetische manipulatie, misbruik van monopolies van zaadveredelingsbedrijven, bijensterfte, het gesleep met voedsel en dieren over de aardbol, het omkatten van paardenvlees.
Steeds meer mensen kiezen bewust voor ‘eerlijk, puur’ voedsel. Zelfkweek op het dak van de eigen flat of in het buurtparkje; dan weet je wat je eet. Gecombineerd met gezond bewegen in de buitenlucht: fietsen en wandelen in een interessant landschap, waar je planten en dieren kunt waarnemen die je niet in je achtertuin of op je balkon ziet.
Megastallen en ontoegankelijke onafzienbare spruitenvelden zijn niet het decor waar je dan gelukkig van wordt. Ook niet als je een keer per jaar tussen de koeien mag komen ontbijten

Het Buijtenland van Rhoon is door zijn ligging in de oksel van de zuidelijke Randstadvleugel bij uitstek geschikt om in te haken op de trends en behoeften van de moderne mens: gezonde recreatie en duurzame voedselproductie in een waardevol landschap.
De lokale politiek van Albrandswaard heeft zich in het verleden laten verleiden om ‘de polder’ te redden uit de klauwen van het Rijk, de Provincie en de gemeente Rotterdam. Daarbij hebben zij zich gedragen als burgemeester in oorlogstijd: aanblijven om erger te voorkomen, maar ondertussen wel collaboreren. Er heerst veel frustratie bij gemeenteraadsleden en wethouders dat ze onder druk een bestemmingsplan zouden hebben moeten vaststellen, waar ze niet achter stonden en zelfs de nieuwe burgemeester huilt met hen mee. Daarbij vergeet men dat 99,9% van de inwoners géén boer is en zich een andere voorstelling heeft van een waardevol groen landschap.

De groene revolutie die Sicco Mansholt heeft ingezet, heeft veel welvaart gebracht. Maar ook veel waardevols vernietigd. Het wordt tijd dat er ruimte wordt vrijgemaakt om de samenleving die waardevolle zaken terug te geven. Het gemeentebestuur van Albrandswaard zou er trots op moeten zijn, dat dit op haar grondgebied gaat gebeuren en zou er van harte aan moeten meewerken. Zolang de gemeente blijft bestaan tenminste. Want daar lijkt anders steeds minder draagvlak voor over te blijven…

Joop Jacobs